Bilgi ve İletişim Güvenliği Rehberi: Anlık Mesajlaşma Tedbirleri İçin Teknik Kontrol Listesi
Kurum kontrolünde sunucu, güncel TLS, SSL pinning, uçtan uca şifreleme, tek cihaz kuralı ve denetim izi. Rehberin mesajlaşma tedbirlerini BT ekipleri için bir kontrol listesine dönüştürdük.
SyncMessage Ekibi
Yazar
- Yayın
- Okuma
- 5 dk
İçindekiler
Bir kamu kurumunun bilgi işlem birimi yeni bir mesajlaşma uygulaması değerlendirirken ilk başvurduğu kaynaklardan biri Bilgi ve İletişim Güvenliği Rehberi'dir. Rehberin anlık mesajlaşma güvenliği başlığı kısa ama yoğundur: birkaç cümlede sunucunun yeri, taşıma katmanı şifrelemesi, cihaz üzerindeki veri ve yönetim erişimi gibi farklı katmanlara dokunur.
Bu yazıda o maddeleri tek tek açıyor, her birinin teknik olarak ne anlama geldiğini ve bir satıcıya hangi soruyla sorulabileceğini yazıyoruz. Amaç, teknik şartname ya da ürün değerlendirmesi hazırlayan ekiplere pratik bir kontrol listesi sunmak.
1. Sunucu kurumun kontrolünde olmalı
Temel tedbir, kurumsal haberleşmede sunucuları kurum kontrolünde olan uygulamaların kullanılmasıdır. Kurumun kendi uygulaması yoksa sunucuları yurt içinde bulunan yerli uygulamaların tercih edilmesi istenir. "Kontrol" ifadesi sunucunun fiziksel yerinden fazlasını içerir: kimin yönettiği, yedeklerin kimde durduğu, güncellemenin ne zaman yapılacağına kimin karar verdiği.
Sorulacak soru: Sunucu kurumun kendi altyapısına kurulabiliyor mu? Kurulabiliyorsa yönetim, yedekleme ve güncelleme dış bir hizmete bağlı mı?
2. Güncel SSL/TLS ve SSL pinning
İletim katmanı güvenliği, bilinen zafiyeti olmayan güncel bir SSL/TLS sürümüyle sağlanmalı ve uygulamada SSL pinning kullanılmalıdır. Pratikte bu, TLS 1.2 ve TLS 1.3 dışındaki eski sürümlerin kabul edilmemesi ve şifrelenmemiş bağlantının kapatılabilmesi anlamına gelir.
SSL pinning nedir?
Normalde bir uygulama, işletim sisteminin güvendiği herhangi bir sertifika otoritesinin imzaladığı sertifikayı kabul eder. SSL pinning (sertifika sabitleme) ise uygulamanın yalnız önceden bilinen sertifikaya ya da kök sertifikaya sahip sunucuya bağlanmasıdır. Ağa yerleştirilmiş bir cihaz geçerli görünen ama farklı bir sertifika sunarsa uygulama bağlantıyı reddeder. Bu, araya girme (ortadaki adam) saldırılarına karşı ek bir katmandır.
Sorulacak soru: Hangi TLS sürümleri kabul ediliyor? Sabitleme hangi platformlarda var, sertifika değiştiğinde uygulama ne yapıyor?
3. Gizlilik dereceli veri ayrı tutulmalı
Rehber, gizlilik dereceli veri paylaşımını ve haberleşmesini mevzuatta kodlu veya kriptolu haberleşmeye yetkilendirilmiş kurumların geliştirdiği yerli uygulamalara bırakır. Ticari bir kurumsal mesajlaşma ürünü bu kapsamda değildir. Bu nedenle kurumun bilgi sınıflandırma politikası, hangi bilginin mesajlaşmada paylaşılamayacağını açıkça yazmalıdır.
4. Uçtan uca şifreleme
Rehber, uygulamadan gönderilen mesajların ve sesli ya da görüntülü aramaların uçtan uca şifrelenmesini öngörür. Uçtan uca şifrelemede mesajı yalnız gönderen ve alıcı cihazlar çözebilir; sunucu içeriği okuyamaz. Bu, sunucuda arama yapmayı, saklama süresine göre silmeyi ve veriyi dışa aktarmayı zorlaştırır; bu yüzden kurumsal ürünlerin bir kısmı yalnız taşıma katmanı şifrelemesi (TLS) kullanır.
Sorulacak soru: Mesajlar ve aramalar uçtan uca mı şifreleniyor, yoksa yalnız taşıma katmanında mı? Ürün bu konuda yazılı ve açık bir beyan veriyor mu?
5. Anahtarlar ve cihazdaki veri
Uygulama cihazda sakladığı veriyi şifreli tutmalı, şifreleme anahtarlarını işletim sisteminin güvenli depolama alanlarında (ör. keystore ya da keychain) saklamalıdır. Kayıp ya da çalınan bir telefonda yerel önbelleğin okunabilmesi, sunucu ne kadar güvenli olursa olsun bir sızıntı noktasıdır.
6. Birden fazla mobil cihazda eş zamanlı çalışmama
Rehbere göre uygulama birden fazla mobil cihazda eş zamanlı çalışmamalıdır. Bu tedbir, bir hesabın fark edilmeden ikinci bir telefona taşınmasını önlemeyi amaçlar. Sorulacak soru: Ürün aynı hesabın ikinci bir mobil cihazda açılmasını engelliyor mu, yoksa yalnız açık oturumları listeleyip kapatmaya mı izin veriyor?
7. Yönetim arayüzü ve denetim izi
Yönetim arayüzüne erişim yeterli en düşük haklarla ve güvenli biçimde yapılmalı, yönetim işlemlerine ait denetim izleri tutulmalıdır. Kullanıcı açma ve kapatma, yetki değişikliği, sertifika yükleme ve veri dışa aktarma gibi işlemlerin kim tarafından, ne zaman yapıldığı kayıtta görünmelidir.
8. Yerel işletme ve yönetim
Kritik haberleşmede işletmesi ve yönetimi yerel olarak yapılabilen yerli uygulamaların tercih edilmesi istenir. Bu madde, sunucunun internete kapalı bir ağda çalışabilmesi ve güncellemelerin dış bir hizmete bağlı olmaması gibi işletme sorularını gündeme getirir.
SyncMessage hangi maddeleri karşılıyor?
Kontrol listesini kendi ürünümüze de uyguladık. Tablo, karşılanan maddeleri olduğu kadar karşılanmayanları da gösterir:
| Tedbir | SyncMessage | Durum |
|---|---|---|
| Kurum kontrolünde sunucu | Sunucu kurumun Windows makinesinde çalışır; yedek ve güncelleme kurumdadır | Kendi sunucu kurulumunda karşılanır |
| Güncel TLS | TLS 1.2 ve 1.3; HTTP kipi kapatılabilir ya da HTTPS'e yönlendirilir | Karşılanır |
| SSL pinning | Android'de kök sertifika uygulamaya sabitlenir; Windows'ta parmak izi onayı ve değişiklik tespiti | Platforma göre |
| Yönetim erişimi ve denetim izi | PIN korumalı panel, izin profilleri, işlem logları | Karşılanır |
| Yerel işletme | Yerel ağda internetsiz çalışma, güncellemeler kurumun sunucusundan | Karşılanır |
| Uçtan uca şifreleme | Kullanılmaz; trafik TLS ile şifrelenir | Karşılanmaz |
| Tek mobil cihaz | Oturumlar listelenir ve kapatılabilir; eş zamanlı cihaz sınırı yoktur | Karşılanmaz |
| Gizlilik dereceli veri | Yetkilendirilmiş kriptolu uygulama değildir | Kapsam dışı |
Ayrıntılı açıklamalar kamu kurumları sayfasında, şifreleme seçimimizin gerekçesi şifreli kurumsal mesajlaşma yazısında yer alır.
Satıcıya gönderebileceğiniz soru listesi
- Sunucu kurumun altyapısına kurulabiliyor mu? Kurulum, yedekleme ve güncelleme için dış bağlantı gerekiyor mu?
- Kabul edilen TLS sürümleri neler? Şifrelenmemiş bağlantı tamamen kapatılabiliyor mu?
- Sertifika sabitleme hangi platformlarda var? Sertifika değiştiğinde kullanıcı ne görüyor?
- Mesajlar ve aramalar uçtan uca mı şifreleniyor? Değilse veri sunucuda nasıl korunuyor, yedekler şifreli mi?
- Cihazdaki yerel veri şifreli mi, anahtarlar nerede tutuluyor?
- Aynı hesap birden fazla mobil cihazda açılabiliyor mu?
- Yönetim işlemleri hangi ayrıntıda kayda geçiyor, kayıtlar dışa aktarılabiliyor mu?
- Kayıp cihazda oturum uzaktan kapatılabiliyor mu, yerel veri silinebiliyor mu?
SSL pinning ile TLS arasındaki fark nedir?
TLS, uygulama ile sunucu arasındaki trafiği şifreleyen protokoldür. SSL pinning ise uygulamanın yalnız önceden bilinen sertifikaya sahip sunucuya bağlanmasını sağlayan ek bir denetimdir; geçerli görünen ama farklı bir sertifikayla araya girilmesini engeller.
Rehberdeki mesajlaşma tedbirleri her kurum için zorunlu mu?
Rehber kamu kurum ve kuruluşları ile kritik altyapı işletmecilerini kapsar ve tedbirleri bilgi varlıklarının kritiklik derecesine göre uygular. Hangi tedbirin kurumunuz için zorunlu olduğunu güncel rehber metni ve kurumunuzun bilgi güvenliği birimi belirler.
Uçtan uca şifreleme olmadan bir uygulama kullanılabilir mi?
Bu, kurumun kritiklik değerlendirmesine ve rehberin ilgili derecedeki hükümlerine bağlıdır. Karşılanmayan maddeler için kurum telafi edici tedbirler belirleyebilir ya da farklı bir çözüm seçebilir; değerlendirme kurumun bilgi güvenliği birimine aittir.
